آرتلی | اخبار هنری آخرین اخبار هنری از ایران و جهان را در آرتلی دنبال کنید

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «کیوان ساکت» درباره دغدغه های این روزهایش

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «کیوان ساکت» پیرامون دغدغه های این روزهایش

کیوان ساکت

موسیقی ایرانیان – مهدی فیضی صفت: «کیوان ساکت» هنرمند اسم آشنای ایران زمین جزو موسیقی دانانی است که اجراهای پر شماری را در نقاط مختلف دنیا به روی صحنه برده و همراه با نوازندگان برجسته جهان، ساز زده است. این نوازنده برجسته تار و سه تار که تألیفات متعددی هم در عرصه موسیقی دارد، ورک شاپ ها و مسترکلاس های بسیاری هم در خارج از ایران برگزار کرده و بدین جهت آزمایشات فراوانی از اجرا در آن سوی آب ها دارد. گفت و گویی را با این آهنگساز و نوازنده ترتیب دادیم و از اختلاف ها میان اجرا در ایران و خارج از کشور صحبت کردیم. با این وجود کیوان ساکت از رئیس جمهوری ایران تقاضا داشت در دولت تازه خود نگاه ویژه تری به مسئله فرهنگ و هنر داشته باشد تا هنرمندان قادر باشند با آرامش خیال بیشتری به فعالیت خود ادامه دهند. گفت و گوی سایت خبری و تحلیلی «موسیقی ایرانیان» با این هنرمند را پیشتر می خوانید.

 

* اگر موافق باشید ابتدا راجع به اجراهای مهمی که در کشورهای خارجی داشتید، صحبت کنیم. از وقتی که تصمیم می گیرید در خارج از ایران به روی صحنه بروید تا وقتی که کنسرت به اتمام می رسد، چه بر شما می گذرد؟

ماجرای دریافت سالن و اساسا چیزی که در ایران به آن پروسه دریافت مجوز می گویند، در خارج از کشور بطور کلی دارای اختلاف است. ما در خارج از ایران ما اصلا پروسه دریافت مجوز نداریم. به طرز مثال من تابستان سال قبلی در یک فستیوال بسیار مهم حضور داشتم. در هنگ کنگ به اجرای کنسرت پرداختم و هنرمندانی از سیزده کشور نیز آمده بودند. کنسرت ها در محیط باز برگزار می شد و قادریم بگوییم از بیشتر کشورهای دنیا در هنک کنگ حضور داشتند. در این فستیوال کسب مقام اولی و دومی معنی نداشت، ولی باید گفت در مقام بندی نهایی، ما اول شدیم. بعد از ما این ژاپن بود که در مقام دوم قرار گرفت. من در دانشگاه «SKU» هنک کنگ هم مستر کلاس ورک شاپ و هم کنسرت داشتم. تا به این لحظه در چندین ابزار و چندین کشور مختلف، کنسرت های بسیار درستی را برگزار کرده ام. در «Force Music of Chicago» آمریکا کنسرت و مستر کلاس داشته ام که بسیار موفق هم بوده است. ممکن است تنها ۱۰ شنونده، ایرانی بودند و بقیه حضار، همگی آمریکایی بودند. من در تئاتر فرانسه، در جزیره آیلند، در بروکسل، در سالن موزه ملی و … به روی صحنه رفته ام. اجراهایم به قدری زیاد هستند که واقعا یادم نمی آید در کدام کشورها بوده اند. همین عید امسال در اصلی ترین سالن قصر موسیقی یونان اجرا داشتم. بدین جهت آزمایشات بسیاری دارم و اختلاف ها میان اجرا در ایران و دیگر کشورهای جهان را به عینه دیده ام و از نزدیک لمس کرده ام.

* روند آگهی برای اجرا کنسرت در دیگر کشورهای جهان با ایران چه تفاوتی دارد؟

در ایران حتی برای ما بروشور چاپ نمی کنند با اینحال در خارج ایران شرایط به کل دارای اختلاف است. با اسم مثال در اصلی ترین مجله موسیقی یونان، صفحات بسیاری را به گفتگو و تصویر کارهای من اختصاص دادند. بدون این که حتی خودم خبر داشته باشم یکی از با اعتبارترین مجلات آلمان، تصویر کارهای من را چاپ کرد. آن جا احترام بسیاری برای هنرمندان و موسیقی دان ها قائل هستند. در سال ۲۰۰۹ به وسیله وزارت خارجه آلمان به این کشور دعوت شدم تا با ارکستر سمفونیک آلمان در شهر بوخوم به روی صحنه بروم. همان شکلی که که می دانید هر دوره یک شهر فرهنگی انتخاب می کنند که آن دوره بوخوم با اسم شهر فرهنگی انتخاب شده بود.

هم اینک بخوانید:   گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «محمود فرضی‌نژاد»: موسیقی فضاهای ایران رنگین کمان زیبایی هاست

* در کشور خودمان بدین شکل موضوعی را بدعت گذاشتند و نیشابور با اسم شهر فرهنگی ایران انتخاب شد.

کیوان ساکت

کیوان ساکت

بله، در ایران هم قبل از این چنین کاری انجام شده بود. من در بوخوم یک کنسرت بسیار موفق را با ارکستر سمفونیک شهر بوخوم آلمان داشتم که از مشهور ترین ارکسترهای سمفونیک جهان است. این ارکستر دو سال برنده بهترین رپرتوار آلمان شده بود. من در آنجا برنامه و کنسرت داشتم و همه چیز برای ما مهیا بود. بهترین هتل را در دست ما گذاشتند و پذیرایی مفصلی از ما انجام شد. ممکن است گفتن این جمله درست نباشد با اینحال باورنکردنی است که وضع ما هنرمندان برای اجرای آثارمان در ایران خیلی با آن طرف آب ها فرق دارد. یاد این شعر از مهدی اخوان ثالث می افتم که «دست بردار از این در وطن خویش غریب». من و دیگر هنرمندان واقعا در وطن خودمان غریب هستیم. من به بسیاری از کشورهای دنیا برای اجرای برنامه دعوت شده ام و هنوز هم دعوت نامه هایی به دست من می رسد تا در کشورشان به روی صحنه بروم. در همین فصل تابستان تنها به خاطر سخت ویزا که ناشی از دستور دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا بود، نتوانستم به این کشور بروم. با این که ویزایم هم تکمیل بود، این سفر باطل شد. می خواهم نکته ای را بیان کنم که به نظر من دلیل می شود بیشتر به حال خود تأسف بخوریم. در کنسرتی که تازه ترین بار در کانادا داشتم، یک سناتور به من لوح و مدال افتخار داد که می توانم آن لوح را به شما نشان بدهم. خیلی نکته مهمی است که یک سناتور کانادایی که به کنسرت ما آمده بود، به من و عضو های گروه، لوح افتخار داد. سناتورهای آمریکایی و حتی وزیر فرهنگ سوئد برای دیدن اجراهای ما به سالن می آمدند با این وجود متأسفانه مدیران ما به کنسرت های مان نمی آیند تا ببینند چه خبر است. با این وجود کنسرت های من یک کنسرت معمولی نیستند. هر کنسرت من یک اتفاق هنری در خود دارد.

* با استناد به این شرایط شما شرایط فرهنگی را در ایران چندان خوب ارزیابی نمی کنید؟

چیزی که امروزه همه جهان و در حقیقت جوامع بشری به آن نیاز دارند تا به کمکش قادر باشند انسان سرگشته و بی هویت و پریشان حال حاضر را کمک کنند و به ساحل امنی برسانند چیزی جز فرهنگ و هنر نیست. ما پیش بینی میکنیم آقای روحانی وارد شود و به این مسئله ورود کند. توقع داریم آقای روحانی در انتخاب مدیران و وزرای خود، وزرا در انتخاب مدیران کل و مدیران کل در انتخاب کارمندان و مدیران جزء بسیار دقیق تر رفتار کنند و دقت نظر داشته باشند و با حساسیت بیشتری دست به انتخاب بزنند چون مسئله بسیار مهمی است. تا به این لحظه آن چه که رخ داده، یک حرکت فرهنگی خودجوش بوده که آن هم به خاطر غیرت والای خود هنرمندان این مملکت صورت گرفته است.

هم اینک بخوانید:   گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «امیر اثنی‌عشری»: فریب در هنر ماندگاری ندارد

* چرا شما بعد از این همه سال فعالیت به ویژه بعد از انقلاب و تحمل سختی ها و مرارت ها هنوز بر همان سبیلی که فکر می کنید درست است، تأکید دارید و سعی دارید حقیقت را به زعم خود عیان کنید؟

من به این مسئله شک ندارم. پیوسته در زندگی ام این گونه راه رفته ام و افتخار می کنم که به این سمت می روم. برای این که در این راه تمام زندگی ام را قرار داده ام و با جان فشانی و پا فشاری، این راه را پیموده ام. باور من این است و در تمامی این سال ها هم تلاش کرده ام در جهت تحقق باور خود حرکت کنم. فرهنگ و هنر، مسائل ساده و پیش پا افتاده ای نیستند که بخواهیم به سادگی از کنار آنها عبور کنیم. فرهنگ و هنر نقش بسیار تعیین کننده ای در سرنوشت و آتی یک جامعه دارند. طبیعی است که ما هنرمندان دغدغه فرهنگ و هنر این سرزمین را داشته باشیم و تلاش کنیم نگاه مدیران و متولیان امر را به این مسئله جلب کنیم. من در بیشتر مواقع سعی کرده ام حرف خود را بدون توجه به ملاحظات بیان کنم تا صدای هنرمندان به گوش مدیران برسد. هیچ گاه نیز ناامید نمی شوم و بازهم به آتی امیدوارم. بدین جهت از رئیس جمهوری درخواست دارم دقت نظر بیشتری در انتخاب مدیران هنری داشته باشد.

* مدتی قبل یادداشتی از شما پخش شد که در آن جا هم در مقام مقایسه برآمدید و با این وجود از نو مطالبه گری را یادآوری کردید. می خواهیم به به آن چه در دولت یازدهم بر فرهنگ گذشت، بپردازیم و تفاوتی که دولت دوازدهم باید با دولت قبل داشته باشد.

در دولت یازدهم شرایط بطور کلی دارای اختلاف بود و هنرمندان مطالبه چندانی از دولت نداشتند. سخنم با وجود این تکراری است با اینحال ترجیح می دهم باز هم آن را مطرح کنم. در دولت قبل جناب آقای دکتر روحانی، دولت و مملکتی سرشکسته را تحویل گرفته بودند که با تورم لجام گسیخته و مدیرانی که درصد فراوانی از آنها گریخته بودند یا به جهت اختلاس های بسیار غیر متعارف مورد اتهام قرار داشتند، دست و پنجه نرم می کرد. ایران کشوری بود که مورد ظن تمام دنیا قر داشت. کشوری بودیم که برجام را نداشتیم و تحریم ها کمر ملت را دو تا کرده بود. ما هنرمندان، افرادی هستیم که دلسوخته و شیفته فرهنگ ایران بوده ایم و برای این فرهنگ، قلم می زنیم و دلسوزی می کنیم و سال های سال خون جگرها خورده ایم؛ همزمان با اینکه خیلی از افرادی که داعیه فرهنگی داشتند در خارج از کشور بدون دغدغه فرهنگ، کار خودشان را انجام می دادند و هیچ تأثیری بر فرهنگ هم نداشتند. این ما بودیم که خون جگر خوردیم. در این سال ها دندان بر جگر گذاشتیم و بعد با همیت و تمامیت از هنر خود دفاع کردیم تا آقای روحانی باز هم بر مسند ریاست جمهوری تکیه بزند.

هم اینک بخوانید:   گفتگوی «موسیقی ایرانیان» با پزشکی که در لندن سفیر موسیقی ایرانی است

* به طرز دقیق مطالبه شما از شخص رئیس جمهوری چیست؟

کیوان ساکت

کیوان ساکت

این دفعه از ایشان پیش بینی میکنیم که در انتخاب مدیران، وزرای محترم، مشاوران و مدیران کل خودشان دقت رفتار داشته باشند و حتی حساسیت بسیار فراوانی به خرج دهند. من نمی گویم وزیر محترم ارشاد یا خود آقای روحانی و حتی مدیرانی که یک مقام پایین تر از وزیر محترم ارشاد هستند، نیت های خیر ندارند حتی می گویم باید خیلی مراقب باشیم. باید کار را به کاردان بسپاریم؛ کسی که واقعا از خود قبلی باشد. ما در این برهه از تاریخ فرهنگ ایران به از خود گذشتگی، جان فشانی و پا فشاری بر احیای فرهنگ ایران نیاز داریم ولا غیر و خلاص. در برهه سختی قرار داریم و فکر می کنم باید دست به دست همدیگر بدهیم. باید فرهنگ کشورمان را به ساحل امنی برسانیم تا مردم قادر باشند از کالا آن بهره ببرند و هنرمندان زایش هنری و پرورش معقولی داشته باشند. این دردها دلیل می شود که یک سری مسائل را بگوییم. من می دانم حرف هایی که می زنم در خیلی از موارد به ضرر من تمام می شود با این وجود چه کنم که نمی توانم ساکت بنشینم. درست است که پایم بسته شده با این وجود نمی توانم دهانم را ببندم. در راه خدمات رسانی از هنر، اگر کاری از دستم بربیاید دریغ نخواهم کرد.

* حرف پایانی شما را می شنویم…

می خواهم بگویم که کیوان ساکت چندین دهه از زندگی خود را در راه موسیقی قرار داده و در جهت اعتلای هنر این سرزمین کوشیده است. همان شکلی که که می دانید تألیفات بسیاری هم دارم و کتاب های من هم اینک مورد بهره برداری هنرجویان موسیقی قرار می گیرد. سازهای تخصصی من تار و سه تار هستند با اینحال دانشجویان و دانش آموزان هنر در رشته ها و سازهای دیگر هم از کتب من سود می برند. سال های سال است که برنامه های من در عرصه آموزش موسیقی از رادیو پخش می شود. آموزش ردیف، آهنگسازی، بداهه نوازی و تدریس فرم و محتوای موسیقی، برنامه هایی هستند که از صدای جمهوری اسلامی به گوش علاقه مندان و هنرآموزان می رسد. پس تصور می کنم در جایگاهی باشم که بتوانم از رئیس جمهوری ایران با اسم کسی که سال های سال برای هنر این سرزمین زحمت کشیده و بهمراه عده انگشت شماری برای حفظ و اشاعه فرهنگ ایران قدم برداشته، حقوق هنرمندان و همکارانم را مطالبه کنم. تأکید دارم که ما فرهنگسازان، عده معدودی هستیم و بدین جهت باید بیش از دیگران مورد استقبال و خدمات رسانی قرار بگیریم. با این وجود تمامی هنرمندان قابل احترام هستند و صادقانه معتقدم که هیچ تفاوتی میان هنرمندان نیست با اینحال عده ای اتفاقات دل هنرمند را به درد می آورد. هنرمندان روحیات بسیار حساسی دارند و بدین جهت باید مراقب آنها بود. امیدوارم جناب آقای روحانی در دولت دوازدهم نگاه مخصوصی به مسئله فرهنگ و هنر داشته باشند.

 

اگر به موسیقی سنتی علاقه مند هستید و دوست دارید گفتگو با خوانندگان موسیقی سنتی را پیگیری کنید با آرتلی همراه باشید. به علاوه از طرف دیگر خواهشمندیم دوستان خود را به جمع ما بیافزایید.

لینک منبع