آرتلی | اخبار هنری آخرین اخبار هنری از ایران و جهان را در آرتلی دنبال کنید

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «محمود فرضی‌نژاد»: موسیقی نواحی ایران رنگین کمان زیبایی هاست

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «محمود فرضی‌نژاد»: موسیقی فضاهای ایران رنگین کمان زیبایی هاست

محمود فرضی‌نژاد

موسیقی ایرانیان – سارا مولائی: گروه موسیقی فضاهای «دیلمون» به سرپرستی «محمود فرضی‌نژاد»، تا اینجای کار در چندین جشنواره سراسری موسیقی اقوام و به علاوه از طرف دیگر در چند کشور مختلف از نمونه گرجستان، ایتالیا (میلان و تورین)، قرقیزستان و آلمان (مونیخ و برلین) به روی صحنه رفته و شادیانه‌های گیلان را به سمع و نظر مخاطبان ایرانی مقیم اروپا رسانده است. «محمود فرضی نژاد»، نویسنده، کارگردان تئاتر، آواز خوان محلی گیل و دیلم و نوازنده کمانچه، طراح و تنظیم رقصهای آیینی، بیش از پانزده سال سابقه در عرصه تحقیق و پژوهش و باز آفرینی آیین ها، اسطوره ها و افسانه های گیل و دیلم و ایران را داراست. ایشان در جشنواره های بین المللی تئاتر فجر، دیگر جشنواره های داخلی و خارجی از قبیل آسیای میانه – قرقیزستان، ایتالیا، یونان و تاجیکستان حضور داشته و کسب افتخار کرده است. به علاوه از طرف دیگر هم کاری با صدا و سیما از سال ۱۳۷۵، و بازی و دستیاری و دیگر فعالیت ها در مستندها، سریال ها و سینمایی های متعددی از قبیل چرخ گردون (سریال)، بازپرسی ویژه (سینمایی) و دیلمان بهشت نیاکان (مستند) از نمونه فعالیت های وی می باشد. فرضی نژاد در عرصه موسیقی اجرای کنسرت موسیقی محلی در استانهای مختلف کشور و کشورهای گرجستان با ارکستر سمفونیک تفلیس، سلیمانیه عراق، کاراکاس ونزوئلا، میلان، تورین ایتالیا، مونیخ و برلین آلمان را نیز در پرونده هنری خود به ثبت رسانده است. امسال این گروه توانای موسیقی گیلان، در «سی و دومین جشنواره موسیقی فجر»، خوش درخشیدند و از نمونه گروه های پر استقبال و پرفروش در این موضوع مهم هنری-موسیقایی بوده اند. «موسیقی ایرانیان» به بهانه این حضور، با «محمود فرضی نژاد» به گفتگو نشسته است که پیشتر می خوانید.

*از نویسندگی، کارگردانی تئاتر و فعالیت در تلویزیون، تا فعالیت های متنوع و پربار موسیقی. لطفا ما را بیشتر با وجه موسیقایی محمود فرضی نژاد آشنا بفرمایید.
فعالیتهایم از تئاتر دانش آموزی در سه مقطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان شروع، سپس در دانشگاه و تئاتر دانشجویی ادامه یافت و بالاخره با تشکیل گروه تئاتر دیلمون در سال ۱۳۸۰، فعالیت حرفه ای را شروع نمودم. از آنجایی که جغرافیایی که در آن زندگی میکردم، مملو از آیینها و اسطوره ها و افسانه ها بود، بنا را برای تحقیق و پژوهش و باز آفرینی از این فاکتورها گذاشتیم. در این عرصه، سعی کردم محوریت کارم را با نمایشهای آیینی شروع کنم که نیاز به شناساندنشان به نسل امروز احساس می شد آنهم به شیوه نمایشهای میدانی و صحنه ای. به علاوه از طرف دیگر بهره برداری از ضرب المثلها برای یک سوژه نمایشی و مبدل شدنشان به درام از دیگر کاراهای گروه بود. از سال ۱۳۸۵ اجرا در تمامی ایران و فستیوالهای داخلی و خارجی به پرونده هنری ام اضافه شد.

*از چه لحظه و با چه انگیزه و هدفی، وارد عرصه موسیقی شدید؟
هدف ما نگاه به قبلی و پرواز به آتی بود. به نظرم در یک بستر فرهنگی محکم میتوان پرواز بلندی داشت که گیلان از این حیث جدا نبود. همراه با شناخت و پرداخت نمایشهای آیینی، شناخت موسیقی ضروری بود. چونکه دو مسئله نمایش و موسیقی در آیینهای گیلان بطور موازی حرکت میکردند و از آنجایی که موسیقی و نمایش در آیینها ضروری و ملزوم بودند، سعی کردم خود را برای شناخت موسیقی فضاهای تکمیل کنم.

هم اینک بخوانید:   گفت‌و‌گو با شهرام و حافظ ناظری در آستانه اجرا کنسرت‌ شاهنامه خوانی در ایران

*گروه دیلمون از چه سالی تشکیل شد؟
این گروه موسیقی را در سال ۱۳۸۷ تشکیل دادم.

* جزء گروه های پرفروش در قسمت موسیقی فضاهای جشنواره موسیقی فجر ۳۲ بوده اید. خود شما دلیل این استقبال را چه می دانید؟
ما در در طول این سالها توانستیم جلوه های موسیقی فضاهای را در جشنواره ها و اجراهای مختلف به نمایش بگذاریم و مخاطب خودمان را پیدا کنیم. از چیدمان مردم تا چیدمان ساز و نوع اجرای متفاوتمان، توانستیم مخاطب را متوجه خود کرده و ایشان را جذب نماییم. از بدو حضور اسم گروه در جدول جشنواره سی و دوم هم علاقه مندان و حامیان گروه دیلمون محبت داشتند و بر ما منت گذاشتند.

*پس استقبال هم خیلی خوب بوده.
محشر بود و ما نیز توانستیم با انرژی ای که از مخاطب میگرفتیم مضاعفش را به ایشان بازگردانیم.

گروه موسیقی دیلمون

*کمی از رپرتوار انتخابی برای این کنسرت بگویید.
گیلان مأمن آواها و نغمه هاست. با استناد به مقتضیات جغرافیایی یعنی جلگه یا دشت و کوهپایه و کوهستان، هر یک حاوی موسیقی و نغمه ای ویژه خودش میباشد. ما بنا را بر این گذاشتیم از آواهای کوهستان شروع کنیم، به کوهپایه روانه شویم و سپس با موسیقی شالیزارهای دشت گیلان مخاطبمان را به گیلان برده و سپس به کوهستان بازگردانیم. با قطعات «دیلمون دادو»، «گوستد دوخان»، «غربتی دیلمون رجه»، «له له»، «کرند اسب»، «امیری»، «اهه بگو»، «رعنا»و «کونوس کله»…سعی کردیم با تماشاچیان کار شورایی و هم کاری دوسویه داشته باشیم و این رابطه دلیل شور و شعف آنها شده بود.

*در اجرا کنسرتتان آیا با سخت مخصوصی مواجه بوده اید؟ چه کمبودهایی در این روز احساس کردید که ممکن است اجرایتان را تحت الشعاع قرار می داد؟

همه چیز روی نظم مخصوصی بود. مدیریت جشنواره سی و دوم با برنامه ریزی دقیق و عوامل حرفه ای توانستند جایی برای نقد باقی نگذارند.

*دو اتفاق غیر منتظره رحلت آیت الله رفسنجانی و حادثه پلاسکو تعویق و تأخیری در مسیر اجرای شما داشته است؟
از آنجایی که روز اول جشنواره اجرا داشتم و همزمان شد با رحلت آیت الله رفسنجانی، دو روز جشنواره به تعویق افتاد. عزیزانی که بلیط خریده بودند و برنامه ریزی کرده بودند، در برنامه ریزیهایشان دچار سخت شدند و خیلی ها نتوانستند به تماشای کار بیایند. در اختتامیه جشنواره نیز از گروهمان دعوت کردند بهمراه بخش موسیقی پنج اقلیم به اجرا بپردازیم و در کمال تاسف این اجراها هم، همزمان شد با حادثه پلاسکو که با حذف شادیانه ها، موسیقی حماسی و محزون اجرا کردیم و تقدیم شد به اتش نشانان و کشته شدگان حادثه پلاسکو …روحشان شاد.

هم اینک بخوانید:   سامان احتشامی: اگر کار نکنم دیوانه می‌شوم، دق می‌کنم

*اگر بخواهیم جمع بندی کنیم جشنواره امسال فجر را به چه نحو ارزیابی می کنید؟
جشنواره امسال با استناد به حضور گروه هایی که من میشناسم، بسیار با کیفیت بوده و امیدوارم این روند ادامه دار باشد.

*به تماشای کدام اجراها رفتید؟
متأسفانه فرصت تماشای اجراهای موسیقی را پیدا نکردم. آنقدر درگیر اجرای خودم بودم و اینکه اجرای دومین روز جشنواره برای ما بود که فرصت پیش نیامد.

*به کدام گروه از بخش موسیقی فضاهای در جشنواره امسال، امتیاز بالا می دهید؟
برای موسیقی فضاهای نمیتوام معیار و ارزشیابی کرد همه ملودی های اقوام و فضاهای ایران بسیار دلچسب هستند، با اینحال نوع پرداخت و اجرا کردن بسیار حائز ارزش هست که در آن باید کوشا و توانمندی مخصوصی دارا بود. به گمانم با استناد به حساسیتی که امسال در انتخاب وجود داشت، گروه های درجه یک به جشنواره دعوت شده بودند.

*غالب فعالیتتان در عرصه موسیقی فضاهای است. به موسیقی سنتی نیز فکر می کنید؟ آیا می توان به این دو مسئله پرداخت؟
من به موسیقی سنتی فکر میکنم با اینحال اجرا نمی کنم. در موسبقی فضاهای و فولکلور گیلان آنقدر قطعات نگفته می باشد که بتوانم تحقیق و جستجو کرده و بخوانم و به اجرا در بیاورم. محور فعالیت ما موسیقی فضاهای منطقه است. چونکه دغدغه ام این است و به آن عشق میورزم و با استناد به اینکه زادگاهم دیلمان است، با این فرهنگ و موسیقی عجینم و اشراف دارم، در چنین موقعیتی باز هم جای کار می باشد.

*این ایام بیشترین فعالیت را در موسیقی دارید یا در تئاتر؟ یا در هر دو به یک اندازه انرژی می گذارید؟
سالها تئاتر کار کردم به این هنر اعتیاد دارم. نمی توانم فراموشش کنم. با اینحال موسیقی را هم بی نهایت علاقه مندم و در نمایشهایم سعی میکنم آن را با موسیقی تلفیق و به روش نمایش موزیکال درامی، نمایش ام را پرداخت کنم.

*دو آیتم هنری مهم را در پرونده کاری خود دارید. تئاتر و موسیقی. بازتاب این دو در زندگی شخصی فرضی نژاد، در روابط اجتماعی ایشان و در تأثیر ایشان بر اجتماع به چه نحو است؟
نمایش مرا با پیچ و خمهای زندگی آشنا میکند. جهانی ناملموس در پایین لایه ای از جهان ملموس می باشد که به سوی آن سوق داده می شود. نمایش مرا در این سفر ها به مساله می کشد و نگاه مرا عمیق تر می کند و در کشاکش این مسیر، موسیقی مرا به آسایش و آرامش می رساند و در مسیر باقی مانده جهان ناملموس همراهِ با وفایی است که مرا به ادامه دادن ترغیب می نماید. هردو را عاشقانه علاقه مندم.

گروه موسیقی دیلمون

*آیا استقبال و توجه مخاطبین و جامعه به موسیقی فضاهای، خصوصاَ موسیقی گیلکی به اندازه و در خور است یا فکر می کنید در حق این نوع موسیقی کم لطفی می شود؟
مخاطب در بیشتر مواقع هست و اینکه ما به چه نحو ایشان را تغذیه کنیم، خیلی مهم است. ما میتوانیم گوش و هوش مخاطب را تضعیف کنیم یا بالعکس آن را قوت ببخشیم و خواست اش را بالا ببریم. برای اجرای موسیقی فضاهای باید با زندگی، اداب و سنت های و رفتارشان همسو و عجین باشی. باید زمانی طولانی را در آن زندگی غوطه ور شوی تا بتوانی آن احساس را دریافت و سپس به زیبایی معرفی دهی. اگر این قدرت را نداشته باشی، شبیه به یک غیر ایرانی می شوی که دارد با لهجه فارسی حرف میزند و ما تنها برخی از واژه ها را متوجه میشویم، با اینحال از لحن و صحبت کردنش لذت نمیبریم.

هم اینک بخوانید:   گپُ و گفت جدید با «سالار عقیلی» پیرامون نوروز و باقی اتفاقات امروزی

*برنامه های آتی گروه دیلمون چیست؟
اجرا تور کنسرت های گروه در ایران و چند کشور اروپایی را در برنامه آتی داریم و در زمانی نه چندان دور، معرفی آلبومم را هم خواهیم داشت.

با این وجود گفتنی ام تا قبل از سال برنامه ای برای اجرا کنسرت در خارج از کشور نداریم با اینحال با یکی از تهیه کنندگان در حال مذاکره هستیم که اگر قابلیت ها ممکن شود اردیبهشت ماه سال آتی تور کنسرت های اروپایی را برگزار کنیم. این کنسرت ها در شکل ترکیب حال حاضر گروه «دیلمون» به صحنه می رود و در برگیرنده رپرتوار منتخب این سری طی سال های قبلی است.

به علاوه از طرف دیگر آلبوم تازه گروه «دیلمون» مشتمل بر کارهای تازه گروه در شکل معرفی گوشه هایی دیگر از موسیقی اقوام منطقه گیلان است که یا با عنوان «یویو» یا «دیلمون» به وسیله عرصه هنری گیلان در مارکت موسیقی پخش می شود. این کارهای برآمده از قطعات فولکی است که تمامی اشعار آن را خودم سرودم و اکنون نیز در مرحله میکس و مسترینگ قرار دارد.

*حرف آخر.
هنر به زیبایی ها می اندیشد. باید به احترام ایشان دلچسب دید و با احساس اجرایش کرد. موسیقی فضاهای ایران رنگین کمان زیبایی است که هنر موسیقی کشور را آذین نموده و هر یک با رنگ ویژه و نغمه مخصوصی بروز کرده و خوش نشسته که خوب است در حفظ و پیشرفت آن کوشا باشیم. هر نوایی که برخاسته میشود، روحت را به پرواز در می آورد و به آن جغرافیا میبرد. ما برای نزدیکی به جغرافیای یکدیگر و برای همبستگی بیشتر، به این نواها نیاز داریم تا به همنوایی برسیم برای تولید ایرانی دلچسب و به آن بیشتر و بیشتر عشق بورزیم.

اگر به موسیقی سنتی علاقه مند هستید و دوست دارید گفتگو با خوانندگان موسیقی سنتی را پیگیری کنید با آرتلی همراه باشید. به علاوه از طرف دیگر خواهشمندیم دوستان خود را به جمع ما بیافزایید.

لینک منبع