آرتلی | اخبار هنری آخرین اخبار هنری از ایران و جهان را در آرتلی دنبال کنید

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «فریدون شهبازیان»: شاخص ترين آثارم را برای شجريان نوشتم كه تمایل داریم آنها را با فرزندش همایون اجراكنم

گپُ و گفت «موسیقی ایرانیان» با «فریدون شهبازیان»: مهم ترین آثارم را برای شجریان نوشتم که علاقه داریم آنها را با فرزندش همایون اجراکنم

فریدون شهبازیان

موسیقی ایرانیان – سحر طاعتی: سالهاست که ارکسترها در ایران با سخت مواجه اند، مشکلاتی عدیده که گاها به ترک رهبر ارکستر و یا نوازندگان منجر و گاه کل ارکستر منحل شده که با این وجود مسئله انحلال ارکسترها ساده ترین و پرکاربردترین راهی بوده که مدیران موسیقی در طول این سالها در پیش دریافت کردند به طوری که بیننده فروپاشی متعدد ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر موسیقی ملی ایران طی سالها بوده ایم. با اینحال اگر بخواهیم جمع بندی کنیم می توان یکسال قبلی را سالی پر فراز و نشیب برای این دو ارکستر دانست سالی که ممکن است هر روز حاشیه ای تازه از فعالیت ارکسترها به گوش می رسید تا اینکه بالاخره رهبران دو ارکستر از فعالیت خود کناره گیری کردند و ارکستر سمفونیک تهران به رهبر دیگری (شهرداد روحانی) واگذار و ارکستر موسیقی ملی ایران نیز به طرز کامل تعطیل شد و جایش را به ارکستر ملی ایران داد که این ایام به وسیله «فریدون شهبازیان» اداره و رهبری می شود.

شهبازیان که غیر از تولید قطعات ماندگار موسیقی ایران، سابقه حضور در ارکسترهای متفاوتی را نیز داشته در گفتگوی خود با سایت خبری و تحلیلی «موسیقی ایرانیان» به ساختار ارکستر تازه خود با عنوان «ارکستر ملی ایران» و چگونگی فعالیتش در محیط موسیقی ایران پرداخته است.

*شما سالهاست در عرصه موسیقی ارکسترال فعالیت می کنید و همراه با استادان ماندگار موسیقی ایران از قبیل حشمت سنجری و روح الله خالقی نیز همکاریهایی داشتید ، هم اینک نیز مسئولیت رهبری ارکستر ملی را برعهده دارید با استناد به اینکه در سالهای قبلی بود که نیز همین مسئولیت به شما توصیه شده بود چه شد که هم اینک آن را پذیرفتید؟

من سالهای سال را در ارکسترهای متفاوتی در کشورمان فعالیت کردم از جلمه ارکستر سمفونیک تهران به رهری حشمت سنجری، ارکستر گلها به رهبری روح الله خالقی، ارکستر مجلسی رادیو و تلویزیون به رهبری توماس کریستین داوید و ارکستر صبا به رهبری حسین دهلوی. با این وجود بعد از سال ۵۷ هیچ کدام این ارکسترها وجود نداشتند و تنها ارکستر سمفونیک تهران اکتیو بود. طی سالهای دهه ۷۰ قرار بر این بود که ارکستر موسیقی ملی تشکیل شود که ابتدا من برنامه ارکستر موسیقی ملی را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دادم و در کمال تاسف در آن وقت امکان تشکیل این ارکستر بوجود نیامد و چند سال بعد این ارکستر تشکیل شد با این وجود فرضیه آل من آن ارکستر نبود حتی ارکستر ملی ایران بود که بتواند هم کارهای آهنگسازان کشورمان را اجرا کند و هم کارهای موسیقی ملل و هم کارهای موسیقی کلاسیک را به روش حال حاضر که این موضوع نیفتاد و هم اینک با گذشت این همه سال رخ داد که با این وجود باز تاکید می کنم که این ارکستر با ارکستر موسیقی ملی ایران اختلاف دارد.

*این تفاوتها در چیست؟

انگیزه و دلیل تشکیل این ارکستر به ۴ الی ۵ سال پیش برمی گردد که به من توصیه رهبری ارکستر موسیقی ملی را دادند و به دلیل اینکه مشکلاتی برای نوازندگان پیش آمده بود برای من نیز این امکان پیش نیامد که این کار را به اجرا درآورم. سالها از آن توصیه گذشت و هم اینک که ارکسترها در دست بنیاد رودکی قرار گرفته اند باز هم از من خواسته شد که کار ارکستر موسیقی ملی را ادامه دهم و من هم به این شرط پذیرفتم که ارکستری بنام ارکستر ملی ایران تاسیس و ساماندهی شود یعنی ارکستر موسیقی ملی ارتباطی به حضور من در تالار وحدت ندارد برای اینکه ما ارکستر ملی ایران را تاسیس کردیم با اجرای موسیقی نوین ایران و جهان.

هم اینک بخوانید:   سامان احتشامی: اگر کار نکنم دیوانه می‌شوم، دق می‌کنم

هم اینک هم با تمام شور و شوق و انگیزه پذیرفتم که این ارکستر را ساماندهی کنیم و امیدوارم تا ابتدای سال ۹۶ بتوانیم چند کنسرت برگزار کنیم که نوع اجرا و کیفیت آثارمان برای همگان روشن شود.

فریدون شهبازیان

فریدون شهبازیان

*در حقیقت این ارکستر بطور کلی تازه تاسیس به شمار می آید؟

بله بطور کلی. با این وجود این ارکستر با ارکستر موسیقی ملی ایران اختلاف دارد چرا که ارکستر موسیقی ملی ایران تنها کارهای آهنگسازان ایرانی را اجرا می کرد با این وجود ما کارهای آهنگسازان غربی و موسیقی مللی که مورد نظر من است.

با این وجود باید عنوان کنم که ما مانعی برای ارکستر موسیقی ملی نیستیم و آن ارکستر با حضور اقای فخر الدینی می تواند به کارش ادامه دهد از آنجاییکه که همگی ما ارکستر دیگری هستیم و سعی داریم اجراهای متفاوتی با استناد به رپرتور و اهدافمان داشته باشیم.

*با استناد به تازه تاسیس بودن ارکستر، جدول زمانی اجراهایش واضح شده؟

هدف از ابتدا این بوده که بعد از دو ماه محرم و صفر یعنی در انتهای آذرماه اولین اجرای ارکستر را داشته باشیم. با این وجود چنین ارکستری نیاز امکاناتی دارد از نمونه خوانندگانی که قادر باشند کارهای مورد نظرمان را اجرا کنند، رپرتوار و قطعاتی که بایستی از آهنگسازان مطرح سرزمینمان گرفته شود که این خود نیازمند لحظه است و مهمتر از همه تمرینات مستمر. چون یک ارکستر با تمرینات مستمر و ثابت در هفته می تواند پا بگیرد و با تمرینات خوبی که انجام می دهد همراه با خوانندگان و تک نوازان خوب بتواند به هدفی که دارد، برسد و این هدف را ما نشانه گذاری کردیم با اسم اولین اجرا در انتهای آذرماه و همینطور در سال تازه که هر ماه یک اجرا داشته باشیم.

*با استناد به برنامه ریزی زمانی برای اجرا، هم اینک چه رپرتواری را در نظر دارید؟

ما در حال تکمیل سازی رپرتواری ویژه خود ارکستر از کارهای همه آهنگسازان سرزمینمان از نمونه حسین دهلوی، احمد پژمان، کامبیز روشن روان، هوشنگ کامکار، سعید شریفیان و همه افرادی که می توانند این کارهای را در دست ما بگذارند، هستیم و برنامه ریزی شده است که آنها را با ارکستر اجرا کنیم. با این وجود که همه کارهای تازه هم در رپرتوار ارکستر قرار می گیرد.

هم اینک برای اجرای خیلی از کارهای به قطعیت رسیده ایم که ان شالله در اولین روزی که بتوانیم رپرتوارمان را کامل کنیم به روش رسمی اعلام خواهیم کرد.

*عضو های ارکستر ملی ایران همگی چهره های جوان هستند، این انتخاب بر چه بنیادی صورت گرفته؟

هم اینک بخوانید:   گفتگوی «موسیقی ایرانیان» با «ناصر منتظری»: ابراهیم منصفی به ترانه های هرمزگان شخصیت داد

ما در تالار وحدت و در پوشش بنیاد فرهنگی هنری رودکی کار می کنیم و این بنیاد یکسری نوازنده را در دست دارد که قبلا با اینجا پیمان بسته اند. ما این نوازندگان ارکسترها را دعوت کردیم برای نوازندگی ارکسترمام با اینحال خیلی ها امتناع کردند که چون در ارکستر موسیقی ملی ایران نوازندگی می کردند و علاقه نداشتند همراه با ما باشند من هم ایرادی به آنها ندارم چون حق دارند و اختیار کار خودشان را دارند به این جهت تصمیم گرفتم از جوانهایی سود ببریم که انگیزه و شور و شوق بسیار فراوانی برای کمپانی در ارکستر دارند و این باعث می شود که ما بتوانیم به آن چیزی که دلمان می خواهد برسیم. در ارکستر من چهره های جوانی می بینید که ممکن است هیچ وقت در ارکستری نبودند و سعی کردیم تعداد نوازندگانی در دست داشته باشیم که محدودیتها و بودجه بنیاد را رعایت کرده باشیم و بنیاد بداند که چند نفر نوازنده را می تواند پوشش دهد ما دلمان نمی خواهد نوازنده ها مانند قبلی ماهها اینجا کار کنند و از دستمزدشان محروم باشند.

با استناد به صحبتم با بنیاد سعی بر این است که دستمزدها به موقع پرداخت شود چیزی که در قبلی انجام نشده به طوری که حتی پول نت نویسان هم پرداخت نشده، از اینرو این تاکید را داشتم و با مدیرعامل بنیاد رودکی نیز مذاکره کردم که نوازندگان حقوقشان را به موقع بگیرند و مهمتر اینکه در اجراها هم دستمزد محشری دریافت کنند که از لحاظ رفاهی در زندگی شان قادر باشند آسوده تر باشند که باید در اینجا این خبر خوب را به شما بگوییم که این توافق انجام شده است و تا به امروز همه قراردادهای نوازندگان بسته شده و همه بیمه ها پرداخت می شود و خیال همه نوازنده ها راحت است که در آتی هیچ مشکلی نخواهند داشت.

*با استناد به اینکه در حال تهیه رپرتواری برای ارکستر ملی هستید آیا تا به امروز با خواننده مخصوصی برای همراهی با ارکستر صحبت شده؟

فریدون شهبازیان

فریدون شهبازیان

ما سعی می کنیم از بهترین خوانندگان مان سود ببریم. موسیقی ایرانی یکی از مشخصه هایش این است که هر اثری برای یک خواننده ویژه نوشته می شود و لحظه اجرا نیز هر آهنگساز دوست دارد همان خواننده اثرش را با ارکستر اجرا کند. من نیز مهم ترین آثارم را برای خواننده بزرگ کشورمان آقای محمدرضا شجریان نوشتم و در نتیجه علاقه مندم که این کارهای را بوسیله خود ایشان اجرا شود که این امکانش با این وجود هم اینک به خاطر بیماری ایشان ممکن نیست با اینحال سعی می کنیم از افرادی سود ببریم که امکان اجرای این کارهای را داشته باشند. در باب اجرای آثارم با استاد شجریان که دلیل فخر همه آهنگسازان و موسیقی دانان کشور هستند سعی ما بر این است که از فرزندشان همایون شجریان که از لحاظ من خواننده بسیار توانمندی است سود ببریم و به علاوه از طرف دیگر دیگر خوانندگانی که من با آنها آثاری داشته ام از نمونه مانند شهرام ناظری، علیرضا افتخاری و …

*یکی از اهداف ارکستر ملی اجرای کارهای آهنگسازان کلاسیک غربی و ملل درکنار کارهای آهنگسازان ایرانی است آیا این ایده به برنامه ادغام دو ارکستر ملی و سمفونیک ارتباطی دارد و قادریم بگوییم که این مسئله به نحوی اجرای همان برنامه است؟

هم اینک بخوانید:   برنامه‌ی مولتی مدیای «سى» کاری از همایون شجریان و سهراب پورناظری روی صحنه خواهد رفت

خیر. سال قبلی مقرر شده بود ارکستری با عنوان ارکستر ملی –سمفونیک ایران تشکیل شود که با من هم صحبت شد و مقرر شده بود این کار انجام شود با این وجود به بهانه هایی نشد و بعدها که علی رهبری ار ایران رفت و هر دو ارکستر بدون رهبر ماندند تصمیم خوبی برای ارکسترها گرفته شد که این دو ارکستر جداگانه کارشان را انجام دهند ما در باب رپرتوار و آثاری که اجرا می کنیم هیچ سخت و تداخل آثاری با ارکستر سمفونیک تهران نداریم چرا که ارکستر سمفونیک کار خودش را با آقای شهرداد روحانی انجام می دهد و ما هم به موجودیتش احترام می گذاریم و اصلا سعی نمی کنیم فعالیت ما مانع فعالیت آنها شود و اصلا به هیچ وجه مزاحم کار آنها نخواهیم بود. نوازندگان ما بطور کلی جدا هستند با این وجود به دفعات گفته شد که نوازنده ها می توانند مشترک باشند با این وجود من همه سعی ام بر این بود که این موضوع نیفتد.

بنیاد رودکی می موفق شد ۱۲۰ نوازنده در دست داشته باشد و آنها را از لحاظ مالی پوشش دهد که از این تعداد ۵۰ نوازنده به ما و ۷۰ نوازنده به ارکستر سمفونیک می رسد چون ارکستر سمفونیک بواسطه رپرتوارهایی اجرایی اش نیازمند نوازندگان بیشتری است.

*برای اجرای قطعات موسیقی غیرایرانی نیز تداخلی برای اجرا با ارکستر سمفونیک بوجود نمی آید؟ آیا قطعات موسیقی کلاسیک غرب در مشورت با اقای روحانی قطعات انتخاب می شوند؟

انتخاب رپرتورمان ارتباطی به همدیگر ندارد ما سعی مان بر این است که دو ارکستر سرپا باشند و مستحکم به تمریناتش ادامه دهد. مدیران ارکستر سمفونیک و ملی همراه با ما هستند و کمک می کنند ارکستر پا بگیرند که در آتی اسم این مدیران گفته خواهد شد. آثاری که ما اجرا می کنیم در ژانر موسیقی کلاسیک غرب ارتباطی با کارهای ارکستر سمفونیک تهران ندارد امکان دارد همان اثری که آنها می نوازند را ما هم بزنیم با اینحال به روش دیگری و با فکری تازه و به شکلی اجرا می کنیم که برای شنیداری تازه تر و دلنشین تر باشد.

*با استناد به اینکه کارهای بسیار شاخصی در عرصه موسیقی فیلم دارید، طبیعی است در اجرای کارهای این ارکستر نگاهی ویژه به موسیقی فیلم هم داشته باشید؟

صد در صد. هم اینک در رپرتوار ارکستر از موسیقی فیلم های خودم قرار داده ام که در فرصتهای بعدی با دوستان عزیزم حسین علیزاده و محمدرضا درویشی نیز صحبت خواهم کرد و آثارشان را در ارکستر اجرا خواهیم کرد به علاوه از طرف دیگر تصمیم گرفته ایم اجراهایمان را به یک کارگردانی درست ضبط و در دست مخاطبان قرار دهیم.

اگر به موسیقی سنتی علاقه مند هستید و دوست دارید گفتگو با خوانندگان موسیقی سنتی را پیگیری کنید با آرتلی همراه باشید. به علاوه از طرف دیگر خواهشمندیم دوستان خود را به جمع ما بیافزایید.

لینک منبع